Wat betekent AI Native?

AI Native beschrijft een organisatie die zo is ingericht dat intelligentie er daadwerkelijk werk kan doen. Het gaat niet over welke tools je hebt gekocht en niet over hoeveel medewerkers een AI-licentie hebben.

Dat onderscheid is belangrijk, omdat de term inmiddels twee dingen betekent. In de marketingversie ben je AI Native als je AI gebruikt. In de bruikbare versie ben je AI Native als AI in jouw organisatie tot beslissingen leidt waar iemand zijn naam onder zet.

Waar je het aan ziet

Eigen betekenis. De begrippen van de organisatie zijn expliciet vastgelegd, met een eigenaar per definitie. AI hoeft niet te raden wat "actieve klant" betekent.

Betrouwbare data. Bronnen zijn bekend, versheid is meetbaar, en er is een afspraak over wat je mag verwachten. Meestal in de vorm van data contracten.

Herkomst bij elk antwoord. Antwoorden komen met bron, definitie en moment. Een antwoord zonder herkomst is in een AI Native organisatie geen antwoord.

Eigenaarschap per beslissing. Voor elke geautomatiseerde of ondersteunde beslissing is duidelijk wie hem mag nemen, wie hem controleert en wanneer een mens ingrijpt.

Waarom "AI gebruiken" niet genoeg is

Een organisatie kan honderden AI-licenties hebben en volledig niet-AI-native zijn. Iedereen vat mails samen, niemand handelt op een AI-antwoord over de bedrijfsvoering. Dat is geen gebrek aan enthousiasme; het is een gebrek aan fundament.

Omgekeerd kan een organisatie met weinig licenties wél AI Native zijn: een paar processen waarin intelligentie meebeslist, met vastgelegde definities en zichtbare herkomst. Dat is de moeilijke helft van het werk, en het is de helft die vrijwel nooit in een demo zit.

Hoe je het wordt

In één volgorde: proces, definities, betrouwbare data, dan intelligentie. Wie die volgorde omdraait, koopt vocabulaire in plaats van resultaat.

Dezelfde beweging maakten Lean, Six Sigma en Agile eerder, beroemd om hun output, maar het werk zat in de laag eronder. Die parallel staat uitgewerkt in Lean, Six Sigma, Agile, en nu: intelligentie managen.

Proces, definities, betrouwbare data, dan intelligentie.

Vier fasen, kort

Organisaties bewegen meestal langs vier fasen. Experimenteren: losse tools, individueel gebruik, geen gedeelde definities. Structureren: begrippen worden vastgelegd en krijgen een eigenaar. Vertrouwen: antwoorden komen met herkomst en worden nagerekend. Handelen: intelligentie beslist mee in processen, met duidelijke grenzen en menselijke controle op de zware gevallen. AI Native begint bij fase drie; de eerste twee zijn voorwerk.

AI Native begint bij fase drie; de eerste twee zijn voorwerk.

Veelgestelde vragen

Draait AI Native om schaal? Niet om hoofden, maar om complexiteit. Een organisatie met weinig systemen maar scherpe processen kan sneller zijn dan een groot bedrijf met tegenstrijdige definities. Het gaat om het aantal beslissingen dat dagelijks gemaakt wordt en hoeveel herkomst daarvan ontbreekt.

Vervangt AI Native onze BI? Nee. Rapportages blijven, maar ze gaan uit dezelfde definities lezen als de intelligentie. Dat is precies waarom rapportages elkaar niet meer tegenspreken.

Waar zie je het eerst verschil? In de tijd tussen vraag en onderbouwd antwoord, en in het aantal discussies over wie het juiste cijfer heeft.

Hoe weet je of je het bent? Vraag naar één cijfer en kijk of er een definitie, een bron en een naam bij komen. Zo niet, dan gebruik je AI, maar ben je het nog niet.

Waar begin je als je nul definities hebt vastgelegd? Bij het cijfer waar in jouw organisatie het vaakst over gediscussieerd wordt. Dat is meteen de definitie met de hoogste opbrengst, en de discussie die erdoor stopt maakt de rest van het werk makkelijker te verkopen.